Bugünlerde hatta 1 aydır devamlı bu tarz lafları çevremizde duyuyoruz değil mi? Kriz var abi işler çok kötü adam çıkartmamız lazım, kriz var maalesef satışlar berbat durumda, kriz var oturun oturduğunuz yerde, kriz var valla abi elektriği tasarruflu kullanalım vs… Bu örnekler uzar da uzar. Ben de bir süredir neden yeni yazıların yok diyenlere böyle cevap vereceğim bundan sonra “Kriz beni de etkiledi abi yazı bile yazamıyorum bloguma”

Neden? Çünkü dizüstümü açsam yazı yazmaya kalksam elektrik harcayacağım, hadi yazıyı yazsam siteye ek yük, ya ileride barındırma hizmetim yetmezse, peki bir de üstüne yazıyı yayınlayınca ziyaretçi gelse, trafik yaratsa sitede senelik satın aldığım bant genişliğini zorlasa bir de paket mi yükselteceğim durduk yere bu krizde…

Evet hepsi işin latifesi aslında, ama gerçek olan bir şey varki, insanların sokakta konuştukları, esnafın söyledikleri, işten çıkarılmalar…

Enflasyon, piyasadaki taşların oynamasının yanında insanların beklentileriyle oluşan bir olgudur. Yani insanlar gelecekten, belirsizlikten korktuklarından harcama yapmazlar, paralarını dövize yatırırlar, kendilerini garantiye almak isterler, televizyondaki kriz geliyor haberlerini dinlerler, herkes aşağı yukarı aynı şeyleri düşünür aynı hareketleri yapar ve üretilen mallar elde kalır ve beklenen son enflasyon  olarak gerçekleşir.

Krizde bu tarz tepkilerin akabinde daha şiddetli bir şekilde ülkeyi etkilemeye devam eder.

Son yaşadığımız kriz yurtdışı tabanlı bir kriz idi. Genelde yurtdışına bağımlı ülkelerde yani bizim gibi ülkelerde etkisi çok daha fazla olabilir. Ama benim takıldığım çok farklı noktalar var.

Kriz bizim ülkemiz için yıllardır varolan bir kavram ama hiç yaşamamışız gibi birden çok fazla tepki verildi, çok şaşırıldı, çalışanlar çıkartıldı, küçük esnaf iyice bitti.

Hani krizi oluşturan ana etmenlerden biri de insanların düşünceleri dedim ya, bu krizde bu zincirleme etkiyi fazlasıyla gördüm. Önce televizyonlar kriz oldu, bizde mahvolacağız, işyerleri ne yapacak, ne olacak sonumuz diye yayınlara başladılar, sonrasında büyük işletmeler dedi ki bu böyle gitmez bir sürü adam çıkartalım işten, işten çıkan adamlar zaten gelirleri bir anda sıfırlandığından hiç bir harcama yapamaz oldular, işsiz kalanların sayısı yüksek olunca bu harcaYAMAMAnın etkisi büyük oldu. Bunu gören vatandaşlar halimize şükredelim, bizi de çıkartırlar belki diyerek elektriklerinden yedikleri yemeklerden feragat eder oldular. Harcamalar sıfırlanınca küçük esnaflara para girişi de olmamaya başladı. Küçük esnaf bu hallere düşünce onlar da kendi başlarının çaresine bakarak harcama yapmamaya başladılar. Yani bir anda bir haber ile bütün ülkedeki insanların büyük çoğunluğu aman dikkat edelim düşüncesiyle zincirleme bir kelebek etkisi yarattılar.

Sonrada markalar sektörü canlandırmak için %50′ler de indirime gittiler, devlet büyükleri rahatlatma konuşmaları yapmaya başladılar.

Şimdi ben merak ediyorum, insanların düşüncelerinin de krize yön verdiği bir zamanda bu tarz hareketler en başta yapılsa, kimsenin telaş etmemesi için rahatlatılma çalışmaları en baştan olsa,   koskoca şirketler tamamen krizi bahane ederek o kadar insanımızı işsiz bırakmasa iyi olmaz mıydı?

Abd‘da lüks yaşadı, biz de zamanında lüks yaşamıştık krizi görmüştük. Sadece tüketen toplumlarda bu tarz kriz riskler her zaman vardır. Bugün Abd’nın koskoca şirketleri bile batma noktasına gelmişse, ve bu noktaya geldiklerinde Abd senatosuna yardım için yalvarmaya  ÖZEL UÇAKLARIYLA gidiyorlarsa bir yerlerde gerçekten büyük yanlışlar vardır heralde.

Neden bu kadar büyük krizlere karşı planlar her zaman bulunmaz, neden hiç olmayacakmış gibi yaşanır. Neden kriz olmasa da bazı büyük şirketlerde en tepeden lüks giderlerini keserek daha kriz gelmeden önlem alınmaz.

Bu liste böyle uzar gider, insanların düşüncelerinin kriz zamanlarında ortak hareketle ne dalgalar yaratabileceğini göstermek istedim sadece, umarım kriz en az hasarla atlatılır ve bir dahaki kriz olana dek daha iyi tedbirler alınır.