The Blognote

 Bugün mashable.com sitesinde okuduğum haber bir süredir aklımda olan bir şeyi yazıya dökmemi sağladı.

Öncelikle haberi belirtelim, NBA’in yıldız ismi Allen Iverson Memphis ile anlaştığını samimi bir şekilde twitter’dan duyurdu. Sadece artık Memphis’teyim yazmadı, yeni koçuna, takım arkadaşı Chris Wallace’a güvenini de belirtti. Sıradan bir şekilde anlaştım değilde, daha samimi bir yazı ile duyurusunu yaptı. Devamını oku…

Bu akşam friendfeed blogunda duyurdu, Facebook friendfeed’i satın aldı. 250 milyon kullanıcılı facebook, hızla büyümeye devam eden hatta aylar önce taklit ettiğini düşündüğümüz friendfeed’i bünyesine katarak, Dünya Sosyal Ağlardaki pazar payını artırmaya devam etti.

Friendfeed, özellikle ülkemizde çok hızlı benimsenerek, iyi bir büyüme ivmesi yakaladı. Twitter‘dan farklı olarak friendfeed internet dünyamızı bir araya toplamamıza yardımcı oldu, ayrıca kişiler arası iletişime fazlaca izin vererek tanıdığımız kişilerin internet dünyalarının paylaştıklarının, yazdıklarının içine iyice dahil olmamıza yol açtı. Bu özellikle bizim gibi internetin en başından beri forum yapısına alışkın olan kişiler için, kalitesiyle, sadece istediğin kişilerle muhatap olabilmenle, kendi mesleğine, düşüncene yakın kişileri tanıyarak iletişim kurabilmene olanak sağlayarak iyi bir platform oldu friendfeed.

Facebook ise malum sosyal ağların en büyüğü, çok kalabalık, gittikçe büyüyor. Fakat bu kadar üyeyi bir türlü paraya dönüştüremeyen bir site. Denedikleri çoğu plan tutmadı, sadece büyüyorlar. Karsal anlamda büyümeselerde, kullanıcı açısından Dünyanın en kalabalık ülkelerinden biri olabilecek kadar büyüdüler.

İnternet sitelerinin gelir modelleri çok konuşulan bir şey. Belki bir hevesle kurulan internet şirketleri işler büyüdükçe para kazanmak zorunda kalıyorlar, en baştan belli bir modelleri olmadığından dolayı ise sonradan zor durumda kalıyorlar. Peki reklam modeli olmayan bir facebook reklam modeli belli gibi olan ama daha fazla denenmemiş olan friendfeed’i alarak ne gibi bir kar elde edebilir.

Sevgili Dinçer’in yorumunda belirttiği gibi, muhtemelen bu satın alımda bunlar düşünülen şeylerdir fakat kendisi bu konuda başarılı olamayan facebook’un neler yapabileceğini de oldukça merak ediyorum.

2 Aşama çok önemli bence;

1-Doğru hedef kitleye doğru reklamı ulaştırırsan reklamın tıklanması artar,tıklanma hacmin artarsa reklamveren memnun olur.

2-Reklamveren tıklanmadan memnundur ama dönüşüm yoktur. İnternete güvenen yoğun kullanan satın alım yapabilecek kullanıcılarına ortamlarını bozmadan paylaşımlarını yapmalarına izin verirsen, ve doğru reklamla buluşturmaya çalışırsan sadece tıklanma değil dönüşümde artar. Reklamveren daha mutlu olur, reklama daha da para yatırabilir.

Google Rules:)

Umarım bu satın almadan iki tarafta karlı çıkar.

Arkadaşlık sitelerindeki reklamın etkinliği ile ilgili daha önce bir yazı yazmıştım, hatta başarılı bir reklam modeli uygulayan LinkedIn hakkında da ve de Facebook ile ilgili de tasarımını neden değiştirdiği konusunda da bir kaç yazım olmuştu.Uygulanan kampanyanın içeriğine ve sitelerin reklamlarına nerede yer verdiğine bağlı olarak reklamın etkinliği değişebiliyor. İnternette vakit geçiren nesil gençleştikçe daha eğlenceli kampanyalar, viral etkisi yaratabilecek çalışmalar çok daha değerli hale geliyor, buna bağlı olarakta geriş dönüş daha yüksek oluyor.

Yani kısaca arkadaşlık sitelerinde bulunan kişilerin dikkatini çekecek bir iş çıkaramıyorsanız, bir şey vaad edemiyorsanız oralarda kampanya yapmanın da pek bir anlamı kalmıyor. Bakınız; Burger King Whopper Sacrifice . Eğlenceli, etkili, viral, konuşturan bir kampanya.Peki bu kampanyayı barındıran facebook sitesi bu kampanyadan ne kazandı? Hiç birşey…Peki hiç para kazandıkları bir kampanya veya bir reklam modelleri var mı? Maalesef yok…Benim eski yazılarıma paralel olarak bugün Ad Age de bir yazı okudum ve hemen bir daha aynı konuyu yazmak istedim.

Facebook, comScore rakamlarına göre aylık 220 milyon tekil ziyaretçi sayısına ulaşmış bir site. Ama hala reklam modelini oturtamamış bir site. Son zamanlarda facebook’un kendi uyguladığı veya facebook üzerinden yapılan kampanyalara bir göz atalım;

-Burger Whopper kampanyası- Facebook Kazancı yok.

-Facebook Connect-Çok güzel bir servis olmasına rağmen reklamları etkin kullanamadıklarından Facebook şu an kazanç sağlayamıyor.

-NewYork Times Obama Hediyesi Kampanyası-Facebook Kazancı yok.

-Sony Pictures-Yorum özelliğini yeni servisleri için kullandılar Facebook kazancı yok.

-Career Builder-Super Bowl reklamlarını facebook’ta test ettiler insanların oylamasına imkan tanıdılar fakat Facebook kazancı yine sıfır.

-Fan Sayfalarının reklamları-Facebook içerisindeki fan sayfalarının reklamlarını devamlı olarak yayınladılar fakat burada da bir kazanç olmadı. 

*Bu yazıma ilham veren yazı AdAge’deki bu yazıdır.

Gördüğünüz gibi facebook kendi reklam modelini oluşturamamışsa da, diğer markalar facebook’un yüksek trafiğinden etkin bir şekilde yararlanabilmişler. Alakasız kişilere alakasız reklamlar çıkarmasıyla ünlü facebook ise yüksek trafiğini paraya çeviremeyerek bana göre şimdiye kadar yüzlerce milyon dolar kaybetmiştir. En son gördüğümde tamamen google reklamlarına dönmüşlerdi. En azından google sayesinde hedefli reklamcılığa bir adım daha yaklaştıklarını düşünüyorum.İnternetin artık bir reklam mecrası olarak görüldüğü her ülkede hem markalar hem de siteler hedefli reklamcılığın önemini gün geçtikçe daha iyi anlıyorlar.

Markalar mesajlarını, reklam verecekleri mecraları ona göre seçiyorlar, hedef kitlelerinin beğenisini göz önünde bulundurarak reklamlarını hazırlıyorlar.Facebook’un bu kadar büyük bir veritabanını ve bu kadar büyük bir trafiği değerlendirmesi için ilk yapması gereken nasıl markalara hedefli reklam alanları sunabilirim, nasıl bir reklam modeli uygulamalıyım diye düşünmesi ve daha fazla para kaybetmeden aksiyon alması gerekmektedir.

Peki Ne Yapılabilir?

Bu facebook’un sağladığı bir eklentinin üyeler tarafından eklenmesi ile olabilir. Bu eklenti ile üyelerin hobilerinden, çalıştıkları işlerden, seyahat alışkanlıklarına kadar bir çok bilginin toplanmasıyla facebook tarafından analiz edilebilecek veriler toplanabilir. Bununla birlikte Segmentler oluşturularak, markalara ulaşmak istedikleri hedef kitleler altın tepside sunulabilir. Aksi takdirde bu kadar büyük hacimli bir sitenin reklamdan para kazanması imkansız gibi bir şey.

Bu sene içerisinde blogumda reklam kampanyaları, bütünleşik pazarlama kampanyaları, internet pazarlaması vs. hakkında değerlendirmeler yapmaya çalıştım. Şimdi ise sizinle 2009 kehanetlerimi paylaşmak istiyorum, tutup tutmayacağına seneye kadar vereceğiz artık:)

-Bu seneki büyük kriz bütün Dünyada şirketleri daha tedbirli davranmaya itti, bu durum 2009′da şirketleri para harcarken daha dikkatli olmaya yönlendirecek. Artık büyük markalardan küçük şirketlere kadar herkes harcadığı bir kuruşun dahi hesabını yapacak. Eskiden, verdikleri reklamların  geri dönüşlerini ölçümlemeye bile tenezzül etmeyen markalar artık ölçüme önem verecek. Hatta ziyaretçilerin belirledikleri hedefe dönüşmesi için reklam verdikleri mecraları etkinliğine göre sıralayacaklar. İnternet, Tv, Gazete farketmeyecek, getirisi olduğunu düşünmedikleri yerleri plandan çıkaracaklar.

-Hedefli reklam verme eğilimi hızla artacak. Markalar daha hedefli reklam verebildiklerinden ve ölçümü daha kolay olduğundan internete yapacakları yatırım miktarı fazlasıyla artacak. Krizin etkilerinin yavaş yavaş geçmeye başlayacağı ilk çeyrekte markalar genel reklam harcamaları konusunda temkinli davranacaklarından bütçelerinde kısıntıya gidecekler.

-Ülkemizde internet reklamcılığına verilen önemin artmasıyla çok daha yaratıcı banner çalışmaları görmemiz mümkün olacak.

-Facebook,youtube gibi sitelerin başarısından dolayı açılan sitelerin sayısında artış devam edecek. Fakat çok site olduğundan aralarında ayakta kalan siteler iş planlarını iyi oturtmuş, belirli reklam modelleri olan ve kullanıcının gerçekten ihtiyacına yönelik veya ihtiyacı kendileri yaratan siteler olacak.

-Sadece belirli ihtiyaçlara odaklanan siteler daha başarılı olacak. twitter, friendfeed, flickr gibi Facebook’un sadece belirli özelliklerini  ayrı ayrı kullanıma açan siteler gittikçe artacak. (twitter’ın “şu an ne yapıyorum”,flickr “resim paylaşma” özelliğini aldığı gibi.)

-Video izleme trendi bitmeyecek fakat özelleşmiş sadece belli bir konudaki videoları gösteren siteler artacak. Uzmanlaşma bu konuda da önemli hale gelecek.

-Sitelere video’lu yorum gönderebilme özelliğinin önümüzdeki sene daha fazla kullanılacağını görebiliriz.

-Hedefli reklamcılığın önümüzdeki sene çok daha etkin olacağını düşünürsek, arama motoru reklamcılığı ve özellikle de google ön planda olacak. Önümüzdeki sene adwords kullanmayan şirket kalmayacak.

-KOBİ’ler özellikle Tv, gazete gibi yerlere reklam veremeyeceklerinden daha uygun ama geri dönüşü olan mecraları tercih edecekler. Broşür dağıtma gibi yöntemler yerini google adwords‘e bırakacak. KOBİ’ler adwords ile ilgili internetten daha çok araştırma yapacaklar. İnternette herkesin kullanabileceği araçların bulunması reklam vermekte yaşadıkları zorluğu yok edecek.

-Google ile birlikte internet daha da kolaylaşacak, herkesin kolayca kullanabileceği basit anlatımlı siteler iyice artacak. Her hangi bir aracı kullanmak için saatlerce araştırma yapmaya gerek kalmayacak.

-E-dergi kullanımının artacağını ve artık e-dergilerin de bir reklam mecrası olarak görülüp, bu dergiler için özel video reklamlar  hazırlatılacağını düşünüyorum. (Geçen sene bir kaç örneğini görmüştüm)

- Dikkatli para harcanması, reklamların geri dönüşünün daha çok ölçümlenmeye başlamasıyla markalar kendilerine maliyeti olmayan reklam modellerini daha çok araştıracaklar. WOM etkisinden faydalanmak için sosyal ağlardaki marka fan gruplarının önemi daha da artacak.

Şimdilik aklıma gelenler bunlar, aklıma geldikçe eklemeye devam edeceğim.

Çok uzun bir başlık oldu farkındayım ama bir türlü kısaltamadım:) Başlıktanda baya bir anlaşılacağı üzere bugünkü yazmak istediğim konu LinkedIn ve reklam alanları konusunda başarılı hamleleri.

En son internetten nasıl para kazanabilirsiniz isimli yazımda, başarılı bir site örneği vereceğimi söylemiştim. Vermek istediğim örnek LinkedIn. İnternet siteleri bir çok farklı şekilde para kazanmayı deneyebilir ki bunlara yazımda değindim. Bu sitelerden çok az bir kısmı başarılı olur büyük paralar kazanır diğer çoğunluk  kesim ise çok fazla gelir elde edemezler. Para kazanamamanın en büyük nedenlerinden bir tanesi de sitelerin kendi sitelerindeki reklam alanlarını iyi analiz edememeleri. Dünya’daki Pazarlama anlayışı nereye gidiyor, kullanıcılar nerelere daha çok dikkat ediyor, ne gibi reklam alanları, fırsatları yaratsam daha çekici olur gibi soruları kendilerine sormadıklarından başarılı olamıyorlar.

Tabiki bu sözlerim yüksek trafiğe sahip olan siteler için geçerli. Günümüzde yüksek trafikli pek çok siteyle karşılaşıyorsunuz, sizce hangileri reklam alanlarını verimli kullanabiliyor? Türkiye‘de hurriyet.com mu? milliyet.com mu? veya yurtdışından facebook.com mu? bence bir çok site bu konuda sınıfta kalıyor.

Bu kadar fazla site arasından sıyrılmanın en güzel yolu, reklamverenlerin hedef kitlelerine uygun reklam gösterebilme yeteneğine sahip olmaktır. Veritabanında bir sürü kullanıcı tutmak eğer gerekli bilgileri analiz etmeniz için yeterli zemini yoksa bazı zamanlar verimsiz bir veritabanı yığınından öteye gidemez.

Eğer şu soruların cevaplarını veremiyorsanız verimsiz bir veritabanınız var demektir? Devamını oku…